سلفیت و وهابیت
![منشأ نامگذاری وهابیت (قسمت پنجم) علمای وهابی](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_111.jpg?itok=Nle4kTdK)
وهابیان مدتی است که اصطلاح وهابیت را برای خود نمیپسندند و کتابهای زیادی نوشتهاند که عقیده خود را عقیده سلف معرفی کنند و با این استدلال، خود را سلفیه مینامند؛ اطلاق سلفیه بر آنان اشتباه است و به آنان ارزش و اعتبار میبخشد و آنان را در جرگه مذاهب اسلامی متقدم وارد میکند؛ باید با اطلاق وهابیت بر آنان، جدایی آنان را از مذاهب متقدم اهلسنت بر همه مسلمانان آشکار کرد.
![منشأ نامگذاری وهابیت (قسمت اول) محمد بن عبدالوهاب](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_108.jpg?itok=Qtiy4d7T)
علمای فریقین، نام وهابیت را برای یک گروه ایجاد شده در قرن دوازدهم به کار بردهاند؛ این نام با استفاده از اسم بنیانگذار وهابیت، «محمد بن عبدالوهاب» درست شده است. عالمان آشنا به این تفکر جدید، این نام را به آنان نسبت دادهاند و بزرگان وهابی نیز خود با اشاره به این نام، وهابیت را برای خود پذیرفتهاند.
![منشأ نامگذاری وهابیت (قسمت چهارم) سید جمال الدین اسد آبادی و محمد عبده](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_109.jpg?itok=q18rKELi)
علمای فریقین، نام وهابیت را برای یک گروه ایجاد شده در قرن دوازدهم به کار بردند و پس از مدتی، آنان این نام را کنار گذاشته و به سلفیه تغییر دادند. علمای مذاهب اسلامی فهمیدند که وهابیان قصد دارند اثر منفی نام وهابیت را با پوشش نام سلفی از بین ببرند؛ از اینرو نامی را انتخاب کردند که یک حرکت اصلاحی و روشنفکرانه در مصر ایجاد کرده بود و در بین مسلمانان آبرو داشت.
![منشأ نامگذاری وهابیت (قسمت دوم) وهابیت](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_107.jpg?itok=AeF1f0pu)
علمای فریقین، نام وهابیت را برای یک گروه ایجاد شده در قرن دوازدهم به کار بردهاند. بعد یک و نیم قرن از ابتدای شکلگیری تفکر تکفیری وهابیت، عبدالعزیز آلسعود، در سال 1929 میلادی، استفاده از این نام را رسماً ممنوع کرد و دستور داد از اصطلاح سلفیگری استفاده کنند؛ پس از آن، تمام تلاش مفتیان معاصر وهابیت این شد که نامی از وهابیت برده نشود و به آنان سلفیه و سلفی گفته شود.
![منشأ نامگذاری وهابیت (قسمت سوم) وهابیت](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_106.jpg?itok=BUxYZSPt)
علمای فریقین، نام وهابیت را برای یک گروه ایجاد شده در قرن دوازدهم به کار بردهاند؛ پس از گذشت یک و نیم قرن از زمان پیدایش وهابیت، تمام تلاش مفتیان وهابی این شد که نامی از وهابیت برده نشود و به آنان سلفیه و سلفی گفته شود. محققین و علمای مذاهب اسلامی فهمیدند که وهابیان با استفاده از عنوان سلفیه، قصد دارند خود را بین مذاهب اسلامی و گروه عظیم سلفیان اهلسنت قرار دهند تا هیچ مقاومتی در برابر تبلیغ تفکر تکفیری آنان صورت نپذیرد.
![توجیه روایات اثبات کننده شنیدن مردگان توسط وهابیت و رد آن علمای وهابی](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_104.jpg?itok=nOwhqDa-)
در روایت صحیحی از پیامبر صلیاللهعلیهوآله نقل شده است که سه روز بعد از کشته شدن مشرکین در جنگ بدر و ریختن آنها داخل چاه، با آنان سخن گفت؛ کسی گفت که آنان نمیشنوند؛ حضرت فرمود: «شما شنواتر از آنان نیستید! همانطور که میشنوید، آنها هم میشنوند»؛ وهابیون مخالف شنیدن مردگان، این روایت را خارقالعاده و معجزه دانستهاند؛ در حالیکه این اتفاق در مقابل دشمنان نبود و دیگران نیز از آن عاجز نبودند.
![پاسخ بدعت دانستن درخواست دعا از میت طبق نظر ابنتیمیه قبر پیامبر](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_103.jpg?itok=doiQ3ebL)
ابنتیمیه با اینکه معتقد به حیات ارواح در عالم برزخ است و میپذیرد که پیامبران و صالحان در قبر زندهاند و قادرند برای زندهها دعا کنند، اما میگوید کسی حق ندارد از آنان طلب دعا کند، زیرا هیچ یک از سلف این کار را انجام ندادهاند؛ ولیکن باید گفت در منابع معتبر اهلسنت، موارد بسیاری از توسل سلف به قبر پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله یافت میشود که این استدلال ابنتیمیه را مخدوش میکند.
![تأثیر ارواح عالم برزخ بر زندگان استمداد از صالحان](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/27_14.jpg?itok=GJbRuObG)
وهابیون معاصر هرگونه ارتباط بین دنیا و آخرت را منکر میشوند؛ مخصوصاً فایده رساندن مردگان برای زندگان را به شدت نفی میکنند، اما در روایات فریقین دو دسته منفعت از طرف ارواح برزخیان برای اهل دنیا ذکر شده است: روایات و گزارشاتی که ارواح صالحان در برزخ «مشکلات اهل دنیا» را به اذن خدا رفع کردهاند و نیز روایاتی که «دعا و استغفار کردن آنها برای اهل دنیا» را بیان نمودند.
![آگاهی برزخیان نسبت به دنیا دیدن جسد توسط روح](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/19_29.jpg?itok=4yUh7WRq)
بنباز سعودی ادعا میکند که حتی پیامبر صلیاللهعلیهوآله هم از احوال اهل دنیا و آنچه در آن اتفاق مىافتد، اطلاعى ندارد، اما طبق آیات قرآن و روایات صحیح اهلسنت و نیز نظر علمای اهلسنت، نمیتوان به طور مطلق، آگاهی را از ارواح برزخیان نسبت به دنیا نفی کرد؛ بخصوص پیامبر اعظم صلیاللهعلیهوآله که یکی از شواهد خداوند در قیامت است.
![وقوع ارتباط برزخیان و زندگان و چگونگی آن (قسمت سوم) عالم دنیا](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/10_101.jpg?itok=z5BLHcNw)
وهابیون معاصر معتقدند بین عالم دنیا و عالم برزخ رابطهای برقرار نیست و آنچه نقل شده استثناء است؛ پاسخ این است که مهمترین نشانه بر اثبات یک اعتقاد، وقوع آن است؛ ارتباط اهل برزخ با زندگان، گاه در هنگام زیارت قبور آنان صورت میپذیرد؛ گاهی به صورت عرضه اعمال زندگان برای آنان بیان شده و گاهی نیز روح مردگان با روح زندهها در خواب ملاقات میکنند که این صورتها در روایات بسیاری ذکر شدهاند.
![وقوع ارتباط برزخیان و زندگان و چگونگی آن (قسمت اول) ارتباط با عالم برزخ](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/9_60.jpg?itok=T1R_sWv_)
وهابیون معاصر معتقدند بین عالم دنیا و عالم برزخ رابطهای برقرار نیست و آنچه نقل شده استثناء است. پاسخ این است که مهمترین نشانه بر اثبات یک اعتقاد، وقوع آن است و ما روایات متعددی داریم که وقوع ارتباط، از طریق «گفتوشنود» را تأیید میکند و روایات به گونهای است که نشان از استثنائی بودن آن وقایع ندارد.
![وقوع ارتباط برزخیان و زندگان و چگونگی آن (قسمت دوم) وادی برهوت](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/11_87.jpg?itok=pCXPaN5x)
وهابیون معاصر معتقدند بین عالم دنیا و عالم برزخ رابطهای برقرار نیست و آنچه نقل شده استثناء است؛ پاسخ این است که مهمترین نشانه بر اثبات یک اعتقاد، وقوع آن است؛ روایات متعددی داریم که وقوع ارتباط، از طریق «شنیدار»، «ملاقات» یا «همصحبتی» را تأیید میکند؛ این اتفاقات برای افراد معمولی هم رخ داده و نشان میدهد که این ارتباط، استثنائی نیست.
![امکان ارتباط عالم برزخ با دنیا ارتباط برزخ با دنیا](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/4_115.jpg?itok=ipUzf3zv)
وهابیت امروزی ارتباط بین انسانها با ارواح در عالم برزخ را از امور غیبی می دانند و لذا اصل را بر عدم ارتباط قرار داده و در صورت نص صحیح، به عنوان امر خارق العاده و استثنایی میپذیرند، اما پاسخ این است که روح انسان بعد مرگ نیز زنده است و اصل بر این است که این ارتباط وجود داشته باشد و نصوص هم این گفته را تقویت میکند و هیچ نصی بر نفی و عدم امکان آن نیامده است.
![تناقضات وهابیت / زندگی و حیات برزخی عالم برزخ](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/11_86.jpg?itok=Am66gHBm)
وهابیان در بسیاری از مسائل، با مسلمانان مخالفت کردهاند، آنان عقاید متناقضی دارند؛ از جمله نظرشان درباره زندگی و حیات برزخی است که در این عقیده، آنان با آیات و روایات مورد قبول خود و نیز بزرگان و بنیانگذار افکارشان در تناقض بوده و مخالفند.