23- عـِدَّةٌ مـِنْ أَصـْحـَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قـَالَ قـِيـلَ لِأَمـِيـرِ الْمـُؤْمـِنِينَ ع عِظْنَا وَ أَوْجِزْ فَقَالَ الدُّنْيَا حَلَالُهَا حِسَابٌ وَ حَرَامُهَا عـِقـَابٌ وَ أَنَّى لَكـُمْ بـِالرَّوْحِ وَ لَمَّا تـَأَسَّوْا بـِسـُنَّةِ نـَبـِيِّكـُمْ تـَطـْلُبُونَ مَا يُطْغِيكُمْ وَ لَا تَرْضَوْنَ مَا يَكْفِيكُمْ
اصول كافى جلد 4 صفحه : 199 رواية : 23

ترجمه :
23ـ حـضـرت صـادق (ع ) فرمود: بامير مؤ منان عرض شد: بما پند ده و مختصر كن (يعنى در قـالب كـوتـاهـى بـريز) فرمود: حلال دنيا حساب است و حرامش عقاب ، كجا براى شما آسايشى فراهم گردد (از هراسهاى قيامت ) با اينكه بروش ‍ پيغمبرتان در نيامده ايد؟ مى جـويـيد آنچه شما را بسركشى برد، و خشنود نيستيد بدانچه شما را كفايت كند (و بيش از حد كفايت خواهيد).

تـوضـيـح:
مـجـلسـى (ره ) گـويـد: ظـاهـر ايـن حـديـث ايـن اسـت كـه بـنـده را بـآنـچـه از حلال بدست آورده و در حلال صرف كرده محاسبه كنند، ولى برخى از اخبار هست كه با اين مـنـافـات دارد چـنـانـچـه در كـتـاب اطـمـعـه (از فـروع كـافـى ) بـيـايـد، سـپـس ‍ اخـبـارى نـقـل كند كه از دوتاى آنها استفاده شود كه از خوراك مؤ من و جامه اى كه مى پوشد و زنى كـه باو كمك كند محاسبه نشود، يا از جامه اى عورتش را بدان پوشانده ، يا لقمه نانى كـه سـد جـوع بدان كرده يا خانه اى كه او را از سرما و گرما پوشانده محاسبه نشود، و در بـرخـى از آنـهـا اسـت كـه از نـعـمـت ولايـت مـحـمـد و آل مـحـمـد عـليـهـم السـلام پـرسـش شـونـد نـه از چـيـز ديـگـر، و پـس از نـقـل آنـهـا گـويـد: مـمـكن است جمع ميان اين اخبار باينكه گوئيم اخبارى كه دلالت بر عدم حـسـاب دارد حـمـل بـر مـؤ مـنـيـن شـود، و اخـبـار حـسـاب حـمـل بـر غـيـر آنـهـا شـود چـنـانـچـه ظـاهـر بـيـشـتـر اخـبـار اسـت ، يـا اخـبـار عـدم حـسـاب حمل شود بر آنچه در ضروريات صرف گردد، و اخبار حساب بر آنچه بيش از ضرورت باشد، چون جمع مال بيش از اندازه حاجت و صرف آن در غير مورد ضرورت .