حديث شماره 3
3- مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنِ الْعَمْرَكِيِّ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ مَطْوِيَّةً مُبْهَمَةً عَلَى الْإِيمَانِ فَإِذَا أَرَادَ اسْتِنَارَةَ مَا فِيهَا نَضَحَهَا بِالْحِكْمَةِ وَ زَرَعَهَا بِالْعِلْمِ وَ زَارِعُهَا وَ الْقَيِّمُ عَلَيْهَا رَبُّ الْعَالَمِينَ
اصول كافى جلد 4 صفحه : 149 رواية : 3
ترجمه :
3ـ حـضـرت مـوسى بن جعفر عليه السلام فرمود: خداوند دلهاى مؤ منان را پيچيده و بسته به ايمان آفريده (يعنى مانند نامه لوله كرده و خانه بسته كه جز نويسنده نامه و صاحب خانه كسى ندادند چه در آن است ) و هنگامى كه بخواهد آنچه در آن است بدرخشد به باران حـكـمـت آبـيـاريش كند، و بذر علم در آن بكارد، و زارع و سرپرست آن پروردگار جهانيان است .
شــرح :
مـجـلسـى (ره ) گـويـد: ايـن كـه حـضـرت تـعـبـيـر بـه پـيـچـيـدگـى و بـسـتـگـى دل فـرمـود اشـاره بـسهو و غفلت دل است و از اين روى (كلينى (ره )از حديث را در اين باب آورده اسـت ، و گـفـتـه شـده : كه چوه خلقت دنبال علم است و باريتعالى پيش از آفرينش هر چـيـزى عـلم بـآن دارد چـنـانچه پس از آفرينش آن علم بآن دارد و قلب مؤ من باختيار خود او بايمان متصف گردد، پس اين تعبير درست است كه خداوند آن را باين وصف آفريده و جبرى لازم نيايد.
و گـويا مقصود از حكمت (در حديث ) آن اضافاتى است كه از طرف پروردگار عالم شود، و مـقـصـود از عـلم چـيـزى اسـت كـه انسان با انديشه و تدبر بدست آورد و از كتاب و سنت بـرگـيـرد، پـس امـام (عـليـه السـلام ) بـاين كلام اشاره فرموده كه با تدبر و انديشه بتنهائى بدون اضافات سبحانى است به باران ، و چنانچه تخم افشاندن در زمين بدون باران ثمر ندهد و سبز نشود، كوشش بنده بدون افاضه پروردگار بى نتيجه ماند.