بدعت، نوعى دخالت در شئون ربوبى است، زيرا كار «تقنين»، حق ويژه خداوند بوده و هر نوع مداخله در شئون ربوبى، در حكم تعدّى به حق الهى به شمار مى رود.گذشته از اين، نسبت دادن «عملى كه ريشه دينى ندارد» به خدا و پيامآورانش نوعى «افترا» است.

به خاطر همين دو جهت، قرآن بدعت را نكوهش مى كند. مثلاً: در مورد مشركان كه روزى هاى الهى را بدون دليل به دو نيم تقسيم كرده، بخشى را حلال و بخشى را حرام معرفى كرده و هر دو را به خداى بزرگ نسبت مى دادند، قرآن چنين مى فرمايد:
(ء اللّه أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلى اللّهِ تَفْتَرون).(1)
«آيا خدا به شما اذن داده يا بر خدا افترا مى بنديد».

نيز مى فرمايد:
(وَلا تَقُولُوا لما تَصِفُ أَلسنتكُمُ الكَذبَ هذا حَلالٌ وَهذا حَرام لتَفْتَروا عَلى اللّه الكَذب إِنَّ الَّذين يَفترون على اللّه الكذب لا يُفْلِحون).(2)
«به آنچه كه ـ زبان شما ـ به دروغ بيان مى كند ، مگوييد اين حلال است و اين حرام، تا بر خدا دروغ ببنديد. به يقين كسانى كه بر خدا دروغ مى بندند رستگار نخواهند بود».

نكوهش بدعت گذار در اين آيه به علت مداخله گرى او در تشريع و قانون گذارى، وافترا بستن بر خداست، بدين معنا كه،چيزى را بدون اذن خداوند حلال يا حرام معرفى كرده، و آن را به خدا نسبت دهند .

قرآن يهود و نصارى رابه اين جرم كه به كتاب آسمانى دستبرد زده و سپس آن دستكاريها را به خداوند نسبت مى دهند تا به مطامع مادّى برسند، نكوهش مى كند:
(فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الكِتاب بِأَيديهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللّه لِيَشْتَروا بِهِ ثَمَناً قَليلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمّا كَتَبَتْ أَيديهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمّا يَكْسِبُون).(3)
«واى بر آنها كه نوشته اى به دست خود مى نويسند، سپس ـ به دروغ ـ مى گويند اين از جانب خداست، تا اين را به بهاى كمى بفروشند. پس واى بر آنها از آنچه كه با دست خود نوشتند و واى بر آنان از آنچه كه از اين راه به دست مى آورند!».

موضع قرآن را در برابر تحريف گران و بدعت گذاران كه با احكام و آموزه هاى الهى بازى مى كنند، ديديم . بايد يادآور شويم كه موضع روايات نيز درباره بدعت گذاران، همانند موضع قرآن است: پيامبر و پيشوايان اسلام، اشخاص بدعت گذار را نكوهش كرده و تغيير و تصرف در دين را كه هيچ نوع ريشه در دين ندارند، بدعت وگمراهى خوانده اند،.خوب است در اين مورد حديثى را كه عالمان اسلامى از پيامبر گرامى نقل كرده اند وغالباً در خطبه هاى نماز جمعه و غيره تلاوت مى شود يادآور شويم:

پيامبراكرم (صلى الله عليه وآله وسلم)در يكى از خطبه هاى خود چنين مى فرمايد:
«أمّا بعد، فإنّ خير الأُمور كتاب اللّه وخير الهُدي هُدى محمد، وشرُّ الأُمور محدثاتها وكلُّ بدعة ضلالة».(4)
«بهترين چيزها كتاب خدا، و بهترين رهنمون، هدايت و راهنمايى محمد است، و بدترين امور، نوآوريها(ى بى ريشه در كتاب و سنت) است، وهر بدعتى گمراهى است».

علاوه بر آيات واحاديث اسلامى، عقل و خرد نيز به نكوهش بدعت و مذمت بدعت گذار حكم مى كند، زيرا تصرف در دين، نوعى تعدّى به حقوق ويژه الهى است، آن هم توأم با افترا و دروغ، و زشتى و تحريم آن روشن است و نياز به بيان بيشتريندارد.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1 . يونس/59.
2 . نحل/116.
3 . بقره/79.
4 . سنن ابن ماجه:1/17، الباب 7، الحديث 45.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------