ادعای اختصاص قهر حضرت زهرا (س) با ابوبکر در مسئله میراث

  • 1405/08/17 - 13:20
ابن حجر عسقلانی در فتح الباری، قهر حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها با ابوبکر و عمر را به مسئله میراث اختصاص می‌دهد. بااین‌حال، ظاهر روایت صحیح بخاری، این تفسیر را تأیید نمی‌کند و بر تداوم خشم حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها تا زمان وفات ایشان دلالت دارد. افزون بر این، شواهد قرآنی و روایی درباره زهد، ایثار و بخشندگی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، با معرفی ایشان به‌عنوان فردی دنیاطلب و ثروت‌اندوز سازگار نیست.
بررسی ادعای اختصاص قهر حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها با ابوبکر در مسئله میراث(قسمت اول)

.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ ابن حجر عسقلانی در کتاب فتح الباری که در شرح صحیح بخاری است، می‌نویسد که برخی از عالمان، سخن حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها مبنی بر سخن‌نگفتن با ابوبکر و عمر را به موضوع میراث اختصاص داده‌اند. وی در این‌باره می‌نویسد: «سخن بخاری که می‌گوید: فاطمه خشمگین شد و با ابوبکر قهر کرد و پیوسته با او قهر بود، در روایت مَعْمَر چنین آمده است: فاطمه با او قهر کرد و تا زمان وفات ابوبکر با او سخن نگفت. همچنین، در روایتی که ابن ابی‌شیبه از طریق دیگری از مَعْمَر نقل کرده، آمده است: فاطمه در خصوص آن مال با او سخن نگفت. ترمذی نیز از برخی استادان خود نقل کرده است که منظور از سخن حضرت فاطمه خطاب به ابوبکر و عمر که فرمود: با شما دو نفر سخن نمی‌گویم، این بوده است که در خصوص این میراث با آن دو سخن نخواهد گفت».[1]

در پاسخ به این ادعا، دو نکته اساسی را بیان می‌کنیم:
نکته نخست: تعارض این ادعا با ظاهر روایت صحیح بخاری
هرچند ابن حجر در شرح روایات صحیح بخاری، این دیدگاه را مطرح کرده است، ادعای اختصاص قهر حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به موضوع میراث با ظاهر روایت صحیح بخاری سازگار نیست. بر اساس ظاهر این روایت، خشم و نارضایتی ایشان پس از آن شکل گرفت که ابوبکر مدعی شد پیامبران ارثی از خود به‌جا نمی‌گذارند و اموال باقی‌مانده از آنان صدقه است.[2] بنابراین، غضب حضرت زهرا سلام الله علیها پس از ادعای ابوبکر مبنی بر عدم توریث انبیای الهی است، نه صرف درخواست میراث از ابوبکر.

نکته دوم: ناسازگاری این ادعا با شواهد قرآنی درباره زهد و انفاق حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها
اشکال دیگر این دیدگاه، بی‌توجهی به شواهد قرآنی درباره زهد، ایثار و بخشندگی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و خانواده ایشان است. قرآن کریم در وصف اهل بیت علیهم‌السلام می‌فرماید: «وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا؛[انسان/۸] و غذا را با وجود علاقه و نیاز خود به آن، به مسکین، یتیم و اسیر انفاق می‌کنند».

بر اساس روایات نقل‌شده در منابع اهل‌سنت،[3] این آیه با ایثار و انفاق اهل‌بیت علیهم‌السلام ارتباط دارد. چنین شواهدی، تصویر شخصیتی زاهد و ایثارگر و بی‌اعتنا به دنیا را از حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها ارائه می‌کند. ازاین‌رو، معرفی ایشان به‌عنوان فردی دنیاطلب و ثروت‌اندوز، با این شواهد سازگاری ندارد و تنها دروغ‌گویی و بهتان عده‌ای را مشخص می‌کند.
در نتیجه، ادعای ابن حجر باطل و در تنافی با آیات قرآن کریم و روایات صحیح‌السند اهل سنت است و تنها نشان از بغض و کینه و بهتان دارد.

پی‌نوشت:
[1]. ابن حجر عسقلانی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، ج۶، ص۲۰۲، ناشر: المکتبة السلفیة، مصر، چاپ اول سلفیه، ۱۳۸۰–۱۳۹۰ق. «قوله: (فغضبت فاطمة فهجرت أبا بكر فلم تزل مهاجرته) في رواية معمر: فهجرته فاطمة، فلم تكلمه حتى مات، ووقع عند عمر بن شبة من وجه آخر عن معمر: فلم تكلمه في ذلك المال، وكذا نقل الترمذي عن بعض مشايخه أن معنى قول فاطمة لأبي بكر، وعمر: لا أكلمكما، أي: في هذا الميراث...»
[2]. بخاری، صحیح بخاری، ج4، ص12، ناشر: دار طوق النجاة، محقق: محمد زهير بن ناصر الناصر، چاپ اول، 1422 هـ ق
[3]. تفسیر روح المعانی، آلوسی، ج15، ص173، دار الكتب العلمية – بيروت، چاپ اول، 1415 هـ ق

تولیدی

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.