ادعای خشم حضرت زهرا (س) بر خود

  • 1405/08/17 - 13:29
برخی از عالمان اهل‌سنت، از جمله کونگوهی، در تفسیر روایات مربوط به غضب حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، مدعی شده‌اند که خشم ایشان متوجه خودشان بوده، نه ابوبکر. این ادعا با گزارش‌های تاریخی درباره غضب حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و سخن‌نگفتن ایشان با ابوبکر تا پایان عمر سازگار نیست. همچنین، زهد و وارستگی حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها نشان می‌دهد که اعتراض ایشان را نباید به دلبستگی به مال دنیا نسبت داد؛ بلکه باید آن را در چارچوب مطالبه حق و دفاع از حکم دین بررسی کرد. دفن شبانه ایشان نیز قرینه‌ای مهم در بررسی این واقعه است.
بررسی ادعای غضب حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها بر خویشتن، به‌جای ابوبکر

.
 

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب _ واقعه غصب خلافت امیرالمؤمنین علیه‌السلام، هجوم به منزل ایشان و مناقشه بر سر اموال و میراث حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، از حوادث تلخ و اندوه‌بار تاریخ اسلام است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، گزارش‌هایی درباره خشم حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها از ابوبکر و سخن‌نگفتن ایشان با وی تا زمان وفات نقل شده است. بااین‌حال، برخی از عالمان اهل‌سنت در تفسیر این گزارش‌ها، دیدگاه‌های متفاوتی مطرح کرده‌اند.

یکی از این افراد، مولوی کونگوهی است که در شرح صحیح بخاری، ادعا کرده است خشم حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها متوجه خود ایشان بوده، نه ابوبکر! ابراهیم بن عبدالله مدیهش، با اشاره به سخنان وی، چنین نقل می‌کند: «شیخ کونگوهی ـ قدس سره ـ در کتاب اللامع الدراری در شرح صحیح بخاری، در توضیح این مطلب نوشته است: این برداشت راوی است؛ زیرا از سخن‌نگفتن حضرت فاطمه علیهاالسلام با ابوبکر نتیجه گرفته که ایشان بر او خشمگین بوده است، درحالی‌که آن حضرت از کاری که از ایشان سر زده بود، پشیمان شده بود و سخن‌نگفتن ایشان به سبب همین پشیمانی بود. احتمال دیگر این است که منظور، نفی سخن‌گفتن در همین موضوع خاص باشد؛ یا اینکه مقصود آن باشد که حضرت فاطمه از خود خشمگین بود، زیرا نزد خلیفه رفته بود تا چیزی از امور دنیوی درخواست کند».[1]

در نقد این دیدگاه، باید توجه داشت که غضب حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها را هرگز نمی‌توان صرفاً ناشی از محرومیت مالی دانست؛ بلکه باید علت اعتراض ایشان را در مطالبه حق و پایبندی به حکم دین جست‌وجو کرد، نه دلبستگی به مال دنیا!

ابراهیم بن عبدالله مدیهش در ادامه، پاسخ مولوی محمد زکریا کاندهلوی را نیز نقل می‌کند: «محمد زکریا کاندهلوی، در توضیح و رد ادعای مولوی کونگوهی می‌گوید: غضب حضرت فاطمه سلام‌الله‌علیها به دلیل محروم‌شدن از میراث نبود؛ زیرا ایشان به خاطر مال خشمگین نمی‌شد، چراکه زهد آن حضرت و تحمل فقر در طول زندگی‌اش شناخته‌شده است. بلکه این رفتار، ناشی از پایبندی استوار به دین ـ چنین گفته است ـ و مطالبه حقی بود که به ایشان تعلق داشت».[2]

بر این اساس، حتی در نقل یادشده نیز بر زهد حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها و تفاوت میان دلبستگی به دنیا و مطالبه حق تأکید شده است. ازاین‌رو، تفسیر سخن‌نگفتن ایشان به‌عنوان نشانه خشم از خویشتن، ادعای دروغینی است که هیچ دلیل بر آن وجود ندارد و تنها ریشه در دشمنی با اهل بیت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله دارد.
افزون بر این، گزارش صحیح بخاری درباره دفن شبانه حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها به دست امیرالمؤمنین علیه‌السلام و بی‌اطلاعی ابوبکر از مراسم دفن،[3] پرسش‌هایی جدی درباره تفسیر یادشده مطرح می‌کند.

پی‌نوشت:
[1]. ابراهیم بن عبدالله مدیهش، فاطمة بنت النبي صلى الله عليه وسلم: سيرتها، فضائلها، مسندها رضي الله عنها، ج4، ص411، ناشر دار الآل والصحب الوقفية، ریاض، عربستان سعودی، چاپ اول، ۱۴۴۰ق.
[2]. همان، ج4، ص469
[3]. بخاری، صحیح بخاری، ج4، ص12، ناشر: دار طوق النجاة، محقق: محمد زهير بن ناصر الناصر، چاپ اول، 1422 هـ ق

تولیدی

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.