زرتشت و باستانگرایی
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/16049.jpg?itok=TTHeW0Om)
همواره بر اندیشمندان، تاریخپژوهان و اهل علم روشن بوده و هست که ایرانیان بیش از هر ملتی برای ترویج اسلام کوشیدند. مجاهدت خالصانه ایرانیان در راه دفاع از اسلام بر احدالناسی پوشیده نیست. در حقیقت، تنها و تنها کسانی میتوانند این چنین برای یک مکتب جانفشانی کنند، که آن -مکتب- را با جان و دل و از عمق وجود خود...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/13910407.jpg?itok=QM2VwUAL)
تعدد زوجات (چندهمسری) و فلسفه آن، امری است که در جای خود بحثی مفصل میطلبد. لیکن این مقاله در پی پاسخگویی به این سؤال است که آیا چندهمسری (تعدّد زوجات) در تاریخ زرتشتیگری وجود داشت یا نه؟ امروزه سران جریان باستانگرایی مدعی هستند که در ایران باستان، تعدد زوجات (چندهمسری) مرسوم نبود. برای پاسخ به این ادعا از متن اوستا آغاز میکنیم...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/16028.jpg?itok=CBbXvFJq)
در پاسخ به گفتار موبد اردشیر آذرگشسب، نخست ابراز تأسف کنیم از کلام ایشان، چه اینکه تاکنون گمان میکردیم ایشان آشنا به دستور زبان اوستایی هستند، شاید هم عامدانه در ترجمه فارسی اوستا دست بردند. ایشان مدعی شدند چون در فقره مذکور، در عبارت «زن و فرزندان»، زن به صورت مفرد آمده، پس در آیین زرتشتی، مردان حق داشتند فقط یک همسر اختیار کنند! اما...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/111122222_0.jpg?itok=WPzkb0Ps)
ساسانیان سیاست کشور خود را براساس مذهب نهاده بودند و آیین زردشتی را مذهب رسمی اعلام کردند با روحانیان زردشتی میانه خوبی داشتند و این رابطه و محبت در میان دین زردشتی و دولت ساسانی تا آخر، استحکام داشت. بنابه روایت "دینکرت" اردشیر اول پس از جلوس "هیربدان هربد تنسر" را فرمان داده که متون پراکنده اوستایی عهد اشکانی...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/16017.jpg?itok=six18H1m)
جریان باستانگرای افراطی، مدعی است که الله نام یک بت بوده است و آنچه ایرانیان در اسلام پذیرفتند، پذیرش یک بت به عنوان خدا بود! لیکن به راستی، این ادعای باستانگرایان تا چه حد درست است؟! باید دانست که اکثر سخنان و داستانهایی که این جریان –باستانگرایان- به کورش و زرتشت و ... نسبت میدهند، دروغ بوده و سندیت ندارد...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/15993.jpg?itok=jN42bYF4)
پیرامون سرنوشت کورش دوم (مشهور به کورش کبیر)، سخن بسیار است. این نوشتار به بررسی این مسئله از نگاه گزنفون، مورخ یونانی میپردازیم. گزنفون در كتاب 8، فصل 7 مینویسد، کورش هنگامی که پیر شد، برای بار هفتم به پارس سفر کرد. پس از ورود به پارس، مراسم قربانى را به جا آورد و براى خدايان (دقت شود: برای خدایان)...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/15946.jpg?itok=IeIDyDl9)
مدتی است که در فضای مجازی، پیامهایی جهتدار از سوی جریانات اسلامستیز منتشر میشود که در آن روش عقد ازدواج ایران باستان، با عقد ازدواج اسلامی مقایسه شده است! در این پیام، معاندین که سر در آخور استعمار دارند، طبق معمول پشتِ ملیت ایرانی مخفی شدند. این در حالی است که فرهیختگان ایرانی، در گذر تاریخ، بزرگترین مبلغین و مدافعین اسلام بودند و ایرانیان...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/97746_0.jpg?itok=jjA7it2T)
با مطالعه تاریخ، و کنار نهادن تعصبات جاهلانه، درمییابیم که آرتمیس یک شخصیت ایرانی نبود. بلکه اصالتاً یونانی بود، و در پی کسب قدرت جنایات بسیاری مرتکب شد و سرنوشتی او نیز سخت و ناگوار بود. وی نه در منابع ایرانی و نه در منابع یونانی، شخصیتی متعالی نیست، بلکه کارنامهای ننگین از خود باقی گذاشت. لذا اینکه برخی او را الگوی زنان ایرانی مینامند، توهینی بزرگ به بانوان این سرزمین است.
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%20%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7%20%D8%B1%D8%B7%DB%8C%D9%85%20%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%DB%8C.jpg?itok=7ahOlv4S)
ایرانیگرایی یا به تعبیری «پارسیگرایی» از جریانهای فکری بود که در سالهای پیش از مشروطه شکل گرفت. این جریان، واکنش عدهای از ایرانیان دوره قاجار در قبال آشنایی با پیشرفت و تمدنغرب از یکسو و آگاهی از عقبماندگی و ضعف خود از سویی دیگر بود. این نوعی رجعت به عقب و بازگشت به گذشتههایی بود که ایران، بزرگترین قدرت عصر خود بهشمار میآمد...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/%DA%A9%D8%B4%D9%81%20%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8.jpg?itok=S8n84KCG)
زمینههای تغییر پوشش زنان در ایران را میبایستی در تجددگرایی و گرایش دختران و بانوان ایرانی به زنان و دختران غربی، گسترش سازمانهای آموزشی در ایران به شیوههای غربی و تغییر لباس مردان جستجو کرد که توسط کنگره زنان شرقی، تشکّل بانوان ایرانی و نیز سازمانها و کلوپهای متعدد زنان و اجرای مراسمهای ویژه هموار شد. زمزمههای اولیۀ تغییر پوشش زنان در سال...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF%20%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3.jpg?itok=w8b1Td7v)
سیاست تظاهرگرایانه مذهبی دولت مطلقه پهلوی مربوط به سالهای 1299 ـ 1305 ش؛ یعنی اندکی پس از سلطنت رضا شاه بوده که حمایت و یا عدم مخالفت علنی تعداد زیادی از مقامات دینی را به دنبال داشته است. اما از سال 1305 ـ 1320 ش به مرور زمان، سیاست فرهنگی و مذهبی رضا شاه و دولت مطلقه وی را تجددطلبی، سکولاریسم و ناسیونالیسم باستانگرا...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B4%D8%A7%D9%87%20%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C.jpg?itok=BBcvF1dg)
ارکان سازنده دولت مطلقه ایرانی در مقاطع مختلف زمانی در سیاستهای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی، بازتاب گستردهای یافت. ابتدا رویکرد حمایتی و تظاهرگرایانه مذهبی اتخاذ شد اما به مرور زمان، تجددطلبی فرهنگی و مذهبی تحت تأثیر اندیشه لیبرالیسم و ناسیونالیسم، جایگزین شد که رویکرد و مواضع مقامات مذهبی ایران نیز تابعی از این متغیر قرار گرفت...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/15885_0.jpg?itok=PfOLSAoV)
بنابر اسناد تاریخی، از منابع شیعه و سنی، مادر امام سجاد، شهربانو نام داشت. پدر شهربانو هم یزدگرد نام داشت که یک شاهزاده ساسانی بود (و ممکن است با یزدگرد سوم متفاوت باشد. اما این از اصل ماجرا چیزی کم نمیکند و مادر امام سجاد بنا بر اسناد، یقیناً یک شاهزاده خانم ساسانی بود.) همچنین امامت از دید شیعه، یک امانت الهی است و ربطی به خون ایرانی و یا خون عربی ندارد...
![](https://www.adyannet.com/sites/default/files/styles/thumbnail/public/media/image/islam/15858.jpg?itok=pOMAYNbi)
چند وقتی است که جریان باستانگرای ضد اسلامی، در مسیر خوشرقصی برای استعمار، با در هم آمیختنِ برخی مسائل به انتشار یاوهنامهای پرداخته است که در آن به اسامی اسلامی تاخته و اسامی باستانی را ستوده است. این نوشتار به بررسی ادعای آنان میپردازد. نویسنده باستانگرا، از اینکه برخی نام فرزندانشان را غلامرضا، غلامعلی، غلامحسین و... مینامند...